الملا فتح الله الكاشاني
35
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
زيرا كه در حال اعتداد حره است سيم در اين عده انفاق و اسكان نيست پس او را ميرسد كه بيتوته كند هر جا كه خواهد لكن واجبست بر او حداد كه ترك زينة است لقوله ( ص ) لا يحل لامراة تؤمن باللَّه و اليوم الآخر ان تحد على ميت اكثر من ثلاثة ايام الاعلى الزوج اربعة اشهر و عشرا منى حلال نيست بر هيچ زن كه ايمان به خدا و روز آخرت داشته باشد ترك زينة از براى ميت زياده از سه روز مگر بر شوهر خود مدت چهار ماه و ده روز و خلافست در اينكه ترك زينة بر امه در مدت مذكوره واجبست يا نه نزد بعضى واجب است به جهت عموم حديث مذكور و نزد بعضى غير واجب به جهت اصالت برائة و حديث مروى از باقر ( ع ) بروايت زراره كه الحر تحد و الامة لا تحد و فتوى بر اينست چهارم مبدء عدت در طلاق وقوع طلاق است زيرا كه طلاق سبب عده است و سبب متاخر نميشود و مبدء عده متوفى عنها زوجها موت زوج است اگر حاضر بوده باشد و اگر غايب بوده نزد بلوغ خبر و اگر چه خبر واحد فاسق باشد زيرا كه اين تكليفى است كه كافيست ظن در ثبوت آن لكن نكاح نميتواند كرد تا آنكه موت ثابت شود بشهادت عدلين يا بشياع انتهى كلامه ام سلمه روايت كرده كه زنى نزد رسول ( ص ) آمد و گفت يا رسول اللَّه شوهر دخترم وفات كرد و او را چشم درد مىكند دستورى باشد كه سرمه در چشم كند فرمود كه در اول اسلام شما را لازم بود كه يك سال در خانه بنشينيد و جامهء كهنه پوشيد و ترك زينت كنيد و سرمه در چشم نكشيد و بعد از يك سال از خانه بيرون آئيد و پشكى از مشك بيندازيد تا مردمان بدانند كه عده شوهر خود را از خود صرف كردهايد اكنون تا چهار ماه و ده روز صبر نميتوانيد كرد و بدانكه چون حق سبحانه در ما تقدم ذكر عده نساء فرمود و جواز رجعت ازواج در آن در عقب آن بيان حال غير ازواج مينمايد بقوله * ( وَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ ) * و گناهى نيست مر شما را اى راغبان نكاح * ( فِيما عَرَّضْتُمْ بِه ) * در آنچه تعريض كنيد به آن يعنى بكنايه خبر دهيد ( من خطبة النّساء ) از خواستگارى زنان معتده تعريض و تلويح ابهام مقصود است به آنچه موضوع له آن نباشد نه حقيقت و نه مجازا كقول السائل ( جئتك لا سلم عليك ) و كنايه دلالت است بر شيء بذكر لوازم آن كقولك ( طويل النجاد لطويل القامة و - كثير الرماد للمضياف ) و خطيه بضم و بكسر اسم حاله است الا آنست كه بضم مخصوص است بموعظه و بكسر بطلب مرأة و تعريض خطبه بر اين وجه است كه بزن معتده گويد كه تو از شوهر در نخواهى ماند يا مرا مثل تو زنى ميبايد و چون عده بسر آيد مرا خبر كن و از تصريح بنكاح احتراز لازم است پس جناحى و اثمى نيست بر شما به آنكه بتعريض خطبه كنيد * ( أَوْ أَكْنَنْتُمْ ) * يا آنكه بپوشيد * ( فِي أَنْفُسِكُمْ ) * در نفسهاى خود يعنى اضمار كنيد در قلوب خود و ذكر آن نكنيد بتصريح و تعريض * ( عَلِمَ اللَّه ) * ميداند